Avusturya'da çocuklara 3 yaşından itibaren din eğitimi veriliyor. Bu ülkede inceleme yapan İzmir ve Manisa'daki 4 imam hatip lisesi'nin idarecisi, hükümetin din eğitimi konusunda 10 farklı cemaate yetki verdiğini yerinde görme fırsatı bulmuştu.
Türkiye'de zorunlu din eğitimi ve öğretimi, yeni anayasa çalışmaları ve Alevi bir babanın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) müracaat ederek Türkiye'yi mahkum ettirmesiyle yeniden tartışılmaya başlandı. Konu, hükümetin bilim adamlarına hazırlattığı anayasa taslağında alternatifli 2 ayrı başlıkta anlatılıyor.
Okullardaki dersin seçmeli olması veya zorunlu yapılarak muafiyet konusunun isteğe bağlı yapılması. Konu hakkında ilahiyatçıların birleştiği ortak nokta ise Türkiye'deki okullarda din eğitimi yerine öğretiminin yapıldığı yönünde. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Fayda, durumu, "Kur'an kursları hariç Türkiye'de din eğitimi yapılmıyor." şeklinde özetliyor. İstanbul Müftüsü Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı da görev olarak genel manada din eğitiminin Diyanet İşleri Başkanlığı'na, din öğretiminin ise Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) verildiği görüşünde. MEB'e bağlı Din Eğitimi Genel Müdürlüğü'nün isminin 1982 Anayasası ile Din Öğretimi Genel Müdürlüğü, din bilgisi dersinin din kültürü ve ahlak bilgisi şeklinde değiştirilmesi, geçtiğimiz yıl da bu dersin müfredatının ağırlıklı İslam olmak üzere dinlerin öğretimi olarak düzenlenmesi bunun göstergesi kabul ediliyor. Türkiye'de okullarda zorunlu din öğretimi yapılırken, Avrupa Birliği ülkelerinin çoğunda zorunlu din eğitimi programı uygulanıyor. Avrupa'da özellikle ilköğretimlerde dersin müfredatlarına kadar kiliselerin ağırlığı hissedilirken okullarda dinî ayinler bile rahatlıkla yapılıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri, din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde dinî eğitim verilmediğini ve konuların 'genel kültür dersi' gibi işlendiğini anlatıyor. Bakanlık, halkın yüzde 99'unun inandığı din hakkında bilgilerin verilmesinin AB normlarına uygun olduğu görüşünde. Türkiye'de 1930 ile 1949 yılları arasında hiçbir şekilde din eğitimi ve öğretimi yapılmadı. 1949'dan itibaren din eğitimi için imam hatip okullar açılmaya başladı. 1974'ten itibaren din bilgisi derslerine ilave olarak okullarda zorunlu ahlak dersleri kondu.
Evren'in damadı, kurban için vekalet veremeyince din dersi konuldu
Gazeteci-yazar Faruk Mercan, 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in kendisini ziyarete gelen kişilere anlattığı bir anekdotu naklederek din derslerinin zorunlu hale gelmesinde Evren'in damadının din konusundaki bilgisizliğinin etkisini anlatıyor. Mercan şunları kaydediyor: 12 Eylül'den sonra Kenan Evren devlet başkanıdır ve Kurban Bayramı yaklaşmaktadır. Evren, eşi vefat ettiği için kızı ve damadıyla yaşamaktadır. Bir akşam yemeğinde damadına, "Oğlum Kurban Bayramı yaklaşıyor, yakınlarda bir imam bul, kendisine vekalet ver, bizim kurbanımızı kesiversin." diye tembih eder. Evren, ertesi akşam yine yemekte damadına sorar, "Ne oldu oğlum, kurban işini hallettin mi?" Cevap Evren'i şoke edecek mahiyettedir: "Hayır baba. Bugün cumartesi, noterler kapalı, onun için imama vekalet veremedim." Evren, damadının din konusundaki bu cehaletinin din derslerinin mecburi olması için önemli bir gerekçe olduğunu bizzat kendisi anlatır."
Her ülkenin farklı bir eğitim sistemi var
ALMANYA: Din dersi, kamu okullarında zorunlu. Dersin konularını ve müfredatı, devlet tarafından tanınan cemaatler belirliyor. Çocuğun din dersine katılıp katılmayacağına aile karar veriyor. Dersi seçmeyenler alternatif olarak sunulan 'etik/ahlak dersi'ne girmek durumunda. Din derslerini seçmeyen öğrencilerin oranı ilkokulda yüzde 5, liselerde ise yüzde 10-15 civarında.
FRANSA: Devlet okullarında herhangi bir dinin eğitimi verilmiyor. Ancak büyük kitleler tarafından benimsenen dinler, ilkokuldan lise son sınıfa kadar okutulan tarih kitaplarında 'dinler tarihi' ve 'din kültürü' tarzında öğretiliyor. Yaklaşık 76 bin okulun yüzde 15'e yakını özel okul ve bunların da neredeyse tamamı Katolik okulu. Okullara giden öğrencilerin yaklaşık 7'de 1'i Katolik okuluna gidiyor.
BİRLEŞİK KRALLIK (İNGİLTERE, İSKOÇYA, GALLER, K.İRLANDA): Bütün okullarda din eğitimi veriliyor. Okul idarelerinde kiliseler etkin. Okulların yüzde 23'ü kilise okulu. Ailelere dinî hassasiyetlere göre okul seçme imkânı veriliyor. Kilise ve cemaat okullarının kendi müfredatlarını belirleme hakkı var. İlköğretim ve liselerde günlük olarak toplu ibadet yapılması isteniyor.
İTALYA: Din eğitimi anaokulu ve ilkokulda haftada 2, ortaokul ve liselerde 1 saat isteğe bağlı olarak veriliyor. Bu derse katılmayanlar alternatif ders alıyor veya okuldan çıkabiliyor. Okullarda özel günlerde ayinler ve takdis törenleri yapılıyor. Katolik okulları da ayrıca eğitim veriyor. Bunların eğitim sistemi içindeki oranı yaklaşık yüzde 7.
TÜRKİYE: İlköğretim okullarında haftada 2, liselerde ise 1 saat olmak üzere zorunlu din kültürü ve ahlak bilgisi okutuluyor. Ders kitaplarında her sınıfın seviyesine göre içeriği belirlenmiş 6 öğrenme alanı var. İnanç, ibadet, Hz. Muhammed, Kur'an, ahlak ile din ve kültür şeklinde belirlenen derste halkın yüzde 99'unun inandığı İslam dini hakkında kültürel içerikli bilgiler ve ahlaki kurallar verilirken Hinduizm'den Yahudiliğe, Hıristiyanlıktan ateizme kadar diğer dinler hakkında da bilgiler anlatılıyor. Türk milletinin kültürel geçmişi ve dinle etkileşimi konusunda da bilgilerin yer aldığı ders kitaplarında İslam'ın bir yorumu olarak Alevilik de anlatılıyor.